ความเป็นมา

 สถาบันวิจัยและพัฒนา  เป็นหน่วยงานสนับสนุนการจัดการศึกษาที่มีความเป็นมาที่ได้รับการปรับเปลี่ยนบทบาทหน้าที่ให้สอดคล้องกับภาระงานในแต่ละช่วงเวลาของมหาวิทยาลัยอย่างต่อเนื่อง  ในขณะเป็นวิทยาลัยครูสุรินทร์  สถาบันวิจัยและพัฒนามีสถานภาพเป็นเพียงศูนย์ ดำเนินงานด้านการฝึกอบรมและบริการวิชาการของมหาวิทยาลัย  ชื่อเดิมตามพระราชบัญญัติวิทยาลัยครู  พ.ศ.2518  คือ  ศูนย์ฝึกอบรมและบริการชุมชน  ภายหลังจากการประกาศใช้พระราชบัญญัติ  วิทยาลัยครู  ฉบับปรับปรุง  พ.ศ.2527  ซึ่งมีผลให้วิทยาลัยสามารถเปิดหลักสูตรการสอนในสาขาวิชาการอื่นนอกจากวิชาชีพครูเพิ่มขึ้น  มีการแบ่งคณะวิชาเพิ่มเติมจากการอบรมครูประจำการ  ศูนย์ฝึกอบรมและบริการชุมชนจึงได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นหน่วยงานเทียบเท่าคณะวิชา  ใช้ชื่อว่า  ศูนย์วิจัยและบริการวิชาการชุมชน  และมีบทบาทอย่างจริงจังในการส่งเสริมการวิจัยของบุคลากร  ในมหาวิทยาลัยเพิ่มเติมจากงานฝึกอบรมและงานบริการวิชาการ  ซึ่งได้รับการถ่ายโอนไปเป็นบทบาทของหน่วยงานอื่น ๆ  มากขึ้น
เมื่อวิทยาลัยครูสุรินทร์ได้รับพระมหากรุณาโปรดเกล้า ฯ  ให้เป็นสถาบันราชภัฏ  ซึ่งมีการเปลี่ยนแปลงต่อการจัดการศึกษาที่สำคัญคือสามารถเปิดสอนในระดับที่สูงกว่าปริญญาตรี  ได้ศูนย์วิจัยและบริการวิชาการชุมชน  จึงเปลี่ยนเป็นสำนักวิจัยและบริการ  ตามพระราชบัญญัติสถาบันราชภัฏ  พ.ศ.2538  มีบทบาทส่งเสริม  สนับสนุนและพัฒนาการวิจัยของบุคลากรของสถาบัน  ดำเนินการวิจัยสถาบันเพื่อสนับสนุนงานบริหาร  การให้บริการวิชาการ  ด้านการวิจัยแก่นักศึกษา  บัณฑิตศึกษาและท้องถิ่นในลักษณะเครือข่ายการวิจัยเพิ่มขึ้น
เมื่อสถาบันราชภัฏสุรินทร์ได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นมหาวิทยาลัย  สำนักวิจัยและบริการวิชาการก็ได้รับการปรับเปลี่ยนบทบาทหน้าที่ครั้งสำคัญอีกครั้ง  กฎกระทรวงที่ประกาศตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัยราชภัฏ  พ.ศ.2547  กำหนดจัดตั้งส่วนราชการในมหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์  ซึ่งเป็นหน่วยงานสนับสนุนที่เทียบเท่าคณะในชื่อสถาบันวิจัยและพัฒนา  เพื่อรับช่วงงานสำนักวิจัยและบริการวิชาการเดิม  โดยให้ลดบทบาทด้านการบริการวิชาการ  ให้คงบทบาทการวิจัยและเน้นการวิจัยและพัฒนาตามภารกิจการเป็นอุดมศึกษา เพื่อการพัฒนาท้องถิ่นของมหาวิทยาลัย